Constructing Prosperous Islamic Family: Empirical Evidence From The Jamaah Tablig In Gorontalo, Indonesia
DOI:
https://doi.org/10.30603/ab.v21i2.5241Kata Kunci:
Pengelolaan, Dana Zakat Mal, BAZNAS, Gorontalo UtaraAbstrak
This article mainly elucidates how the concepts of maqami and khuruj of the Jamaah Tabligh (JT) (Tablighi Jamaat) facilitate a prosperous family. The article addresses inquiries about the perceptions of the Gorontalo JT regarding prosperous families. The role of maqami and khuruj in fostering a prosperous family inside the JT in Gorontalo, Indonesia. The research employed ethnography. Researchers are involved in selecting the type of data required. Methodologically, researchers become field-based research tools. The research method uses words to paint a holistic analysis of social or human issues, transmitting informants' perspectives and conducting the inquiry in a natural setting. The research findings show that the affluent family envisioned by members of JT's primary orientation represents the realization of the afterlife dimension while simultaneously addressing earthly necessities. Addressing fundamental needs is the congregation's duty rather than a life objective. The purpose of attaining worldly necessities is to optimize cash generation through da'wah media.
Referensi
Abang Azman, A. M. (2011). Konsep Nafkah Keluarga Dalam Masa Khuruj fii Sabilillah (Kajian tentang Jamaah Tablig di Sri Petaling Kuala Lumpur Malaysia) [Master]. IAIN Ar-Raniry.
Abid, I. (2024). Sejarah Jamaah Tabligh: Menelusuri Akar dan Ideologi Gerakan Dakwah. Attractive: Innovative Education Journal, 6(3), 30–41.
Abu Muhammad, A. A. (2008). Kupas Tuntas Jamaah Tabligh. Khoiru Ummat.
Alexiev, A. (2005). Tablighi Jamaat: Jihad’s Stealthy Legions. Middle East Quarterly, 12(1). https://www.meforum.org/middle-east-quarterly/tablighi-jamaat-jihads-stealthy-legions?ref=drishtikone.com
Ali, A. S. (2011). Jamaah Tabligh. NU-Online. https://nu.or.id/opini/jamaah-tabligh-upUFj
Ali, J. (2003). Islamic Revivalism: The Case of the Tablighi Jamaat. Journal of Muslim Minority Affairs, 23(1), 173–181. https://doi.org/10.1080/13602000305935
Al-Umar, N. S. (2007). Ada Surga Di Rumahku. Insan Kamil.
American Foreign Policy Council. (2021). Tablighi Jamaat. https://almanac.afpc.org/uploads/documents/Tablighi%20Jamaat_0.pdf
Angrosino, M. (2007). Doing ethnographic observational research. In SAGE Publications, Inc. SAGE Publications Ltd.
Ash-Sha’idi, A. H. (2005). Menuju Keluarga Sakinah. Akbar Media Eka Sarana.
Aswar, A. (1994). Menuju Keluarga Sejahtera. Kantor Menteri Kependudukan/Badan Kordinasi Keluarga Berencana.
Bakri, S. N. (1993). Kunci Keutuhan Rumah Tangga yang Sakinah. Pedoman Ilmu Jaya.
Baruadi, M. K. (2012). Sendi adat dan eksistensi sastra; pengaruh Islam dalam nuansa budaya lokal Gorontalo. 14(2), 311.
BKKBN. (2024). Keluarga. Https://Bkkbn.Go.Id/.
BP4. (2002). Membina Keluarga Bahagia Sejahtera. Pustaka Antara.
BPS. (1998). Indikator Kesejahteraan. BPS.
BPS. (2023). Indikator Kesejahteraan Rakyat 2023. https://www.bps.go.id/id/publication/2023/11/06/7807339c2dfaed0ca8e0beaa/indikator-kesejahteraan-rakyat-2023.html
BPS. (2024). Statistik Kesejahteraan Rakyat 2024. https://www.bps.go.id/id/publication/2024/10/25/30e924add700e5a928c0b26b/statistik-kesejahteraan-rakyat-2024.html
Britannica. (2024). John Maynard Keynes. In Encyclopedia Britannica. Encyclopedia Britannica. https://www.britannica.com/money/John-Maynard-Keynes
Creswell, W. J. (2018). Penelitian kualitatif dan desain riset memilih diantara lima pendekatan. Pustaka Pelajar.
Creswell, W. J., & Clark, V. L. P. (2018). Designing and conducting mixed methods research. In SAGE Publications, Inc. (Third). SAGE Publications Inc.
Effendy, D. I., & Rustandi, D. (2020). The Identity Construction of Da’wah Leadership on Jama’ah Tabligh Movement. Ilmu Dakwah: Academic Journal for Homiletic Studies, 14(1), 133–150. https://doi.org/10.15575/idajhs.v14i1.9210
Engkizar, E., K, M., Kaputra, S., Arifin, Z., Syafril, S., Anwar, F., & Mutathahirin, M. (2021). Building of Family-based Islamic Character for Children in Tablighi Jamaat Community. Ta’dib, 24(2), 299. https://doi.org/10.31958/jt.v24i2.4847
Faizal, L., & Nur, E. R. (2024). Building a Happy Household: A Model of Husband and Wife Relationship and its Implementation in the Family Life of Tabligh Congregation. Ijtimaiyya: Jurnal Pengembangan Masyarakat Islam, 17(1), 235–247. https://doi.org/10.24042/ijpmi.v17i1.15900
Faridl, M. (2006). Merajut Benang Kaluarga Sakinah. Al-Insan, 3(2).
Ghani, A. (2007). Keluarga Muslim dan Berbagai Masalahnya . Pustaka.
Hakim, A. (2011). Jamaah Tablig, Sejarah, Doktrin dan Jaringan [Doctoral]. UIN Sunan Gunungjati.
Hamdi, S., Mulyadi, F., Tondo, F. H., & Muzayyin, A. (2021). Self-Islah, Gender Relation and Socio-Economic Challenges on Tablighi Jamaat Proselytization Practices in Indonesia. Al-Albab, 10(2), 189–202. https://doi.org/10.24260/alalbab.v10i2.2087
Haq, K. (2017). Economic Growth with Social Justice: Collected Writings of Mahbub Ul Haq. New Delhi.
Hasanah, U. (2017). Jama’ah Tabligh I (Sejarah dan Perkembangan). El-Afkar: Jurnal Pemikiran Keislaman Dan Tafsir Hadis, 6(1), 1–10. https://doi.org/https://doi.org/http://dx.doi.org/10.29300/jpkth.v1i6.1234
Husodo, S. (2006). Pancasila: Jalan Menuju Negara Kesejahteraan. Pustaka Pelajar.
IAIN Sultan Amai. (2011). Profile IAIN Sultan Amai 2010-2011.
Imron, A. (2012). Strategi Dan Usaha Peningkatan Kesejahteraan Hidup Nelayan Tanggulsari Mangunharjo Tugu Semarang Dalam Menghadapi Perubahan Iklim. Jurnal Riptek , 6(1), 68–78.
Ismail, G. (2008). Kepemimpinan Islam dalam penyelenggaraan pemerintah dearah (Studi Provinsi Gorontalo) [Doctoral Thesis]. UIN Sunan Kalijaga.
Ismail, M. S., Novita, M., & Fatwa Nurul Hakim. (2024). Peran Strategi Jamaah Tabligh dan Muhammadiyah dalam Pencegahan Anacaman Radikalisme. Harmoni, 23(1), 82–98. https://doi.org/10.32488/harmoni.v23i1.710
Kamalludin, K. (2018). Pembinaan Keluarga Dalam Perspektif Jamaah Tabligh. Mizan: Journal of Islamic Law, 2(1), 17–46. https://doi.org/10.32507/mizan.v2i1.131
Karim, A. A. (2010). Sejarah Pemikiran Ekonomi Islam. Rajwali Press.
Kau, S. A. (2020). Islam dan budaya lokal adat Gorontalo: Makna filosofis, normatif, edukatif, dan gender. Inteligensia.
Kementerian Agama RI. (2012). Al-Quran dan Terjemahnya. Darus Sunnah.
Kisyik, A. H. (1994). Bina’ al-Usrah al-Muslimah: Mausu’ah al-Zawaj al-Islami. Al-Bayan.
Kisyik, A. H. (1995). Bimbingan Islam untuk Mencapai Keluarga Sakinah. Mizan.
Kompas.com. (2021, April 9). Sejarah Jamaah Tabligh. Kompas.Com. https://www.kompas.com/stori/read/2024/04/09/120000479/sejarah-jamaah-tabligh
Kumparan.com. (2021, January 20). Jamaah Tabligh: Sejarah dan Perkembangannya di Indonesia. Kumparan.Com. https://kumparan.com/berita-hari-ini/jamaah-tabligh-sejarah-dan-perkembangannya-di-indonesia-1v0tJ9gsHu4
Liamputtong, P. (2013). Qualitative Research Methods. Oxford University Press.
Mamun, S. (2019). Tablighi Jamaat, An Islamic Revivalist Movement and Radicalism Issues. Islam Realitas: Journal of Islamic & Social Studies, 5(2), 145. https://doi.org/10.30983/islam_realitas.v5i2.1098
Mashadi, M., & Suryani, W. (2018). Jaringan Islamisasi Gorontalo (Fenomena keagamaan dan perkembangan Islam di Gorontalo). Al-Ulum, 18(2), 435–458. https://doi.org/10.30603/au.v18i2.555
Masyhur, M. (2009). Qudwah di Jalan Dakwah. Citra Islami Press.
Midgley, J. O. (1995). Social Development: The Developmental Perspective in Social Welfare. Sage Publication.
Midgley, J. O. (2010). The Theory and Practice of Developmental Social Work. In J. Midgley & A. Conley (Eds.), Social Work and Social Development: Theories and Skills for Developmental Social Work (p. 3). Oxford University Press.
Muhammad, H. (2008). Fiqh Perempuan: Refleksi Kiai atas Wacana Agama Dan Gender. LKiS.
Muhibbuddin, M. (2015). Kontribusi Maqami dan Khuruj Dalam Membentuk Keluarga Sejahtera (Studi Terhadap Jamah Tabligh Gorontalo) [Doctoral dissertation]. Universitas Islam Negeri (UIN) Alauddin.
Muhibbuddin, M. (2020). Eksistensi Harta dalam persepsi Jamaah Tabligh Gorontalo. Al-Mizan, 16(1), 177–200.
Mukrimin. (2023). Investigating the Role of Islam in Shaping Political Identity in Gorontalo. Jurnal Ilmiah AL-Jauhari: Jurnal Studi Islam Dan Interdisipliner, 8(1), 65–81. https://doi.org/https://doi.org/10.30603/jiaj.v8i1.3413
Nata, A. (2008). Metodologi Studi Islam. Raja Grafindo.
Nisa, E. F. (2014). Insights Into the Lives of Indonesian Female Tablighi Jama’at. Modern Asian Studies, 48(2), 468–491. https://doi.org/10.1017/S0026749X13000681
Pakaya, A. R., Situmorang, J., Mahmud, A., Giling, M., & Abubakar, F. (2022). Problematika Khuruj Fi Sabilillah Keluarga Jama’ah Tabligh. Al-Mujtahid: Journal of Islamic Family Law, 2(2), 134. https://doi.org/10.30984/ajifl.v2i2.2146
Petersen, W. (1955). John Maynard Keynes’s theories of population and the concept of “optimum.” Population Studies, 8(3), 228–246. https://doi.org/10.1080/00324728.1955.10415569
Pieri, Z. P. (2015). Tablighi Jamaat. In Tablighi Jamaat and the Quest for the London Mega Mosque. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1057/9781137464392.0009
Pinker, R. (2019). The Idea of Welfare. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429057588
Polontalo, I. (1968). Tidi Lopolopalo Gorontalo dalam Pembinaan Kepribadian Suku Gorontalo. FKPS-IKIP.
Pressman, S. (2014). Keynes, family allowances, and Keynesian economic policy. Review of Keynesian Economics, 2(4), 508–526. https://doi.org/10.4337/roke.2014.04.08
Pusat Pengkajian dan Pengembangan Ekonomi Islam (P3EI). (2008). Ekonomi Islam. PT. RajaGrafindo Persada.
Rana, M. A. (2009). Tablighi Jamaat: Discourse and Challenges. https://pakpips.com/web/wp-content/uploads/2017/11/138.pdf
Rusdy, A. W. M. A. bin R. (1994). Bidayatul Mujtahid wa Nihayatu al-Muqtashid. Dar al-Fikr.
Sadikin, I., & Subagyono, K. (2008). Kinerja Beberapa Indikator Kesejahteraan Petani Padi di Pedesaan Kabupaten Krawang. Badan Penelitian dan Pengembangan Pertanian.
Saepuloh, A., Koswara, N., & Dadan Wildan, A. (2022). The Religious Patterns of the Tablighi Jamaat in Indonesia. IJD: International Journal of Demos, 4(2), 865–871.
Soetjipto. (2002). Pendidikan Kesejahteraan Keluarga. Satya Wacana Press.
Suharto, E. (2007). Pembangunan, Kebijakan Sosial dan Pekerjaan Sosial: Spektrum Pemikiran. LSP Press.
Syahroni, A. (2010). Konsep Dakwah Jamaah Tablig di Yogyakarta [Master]. UIN Sunan Kalijaga.
Syarifuddin, A. (2006). Hukum perkawinan Islam Di Indonesia, Antara Fiqh Munakahat dan Undang- undang Perkawinan. Kencana.
Tablighi Jamat. (2024). Tablighi Jamaat: 100 Years of Da’wa and Reviving the Ummah. https://tablighi-jamaat.com/en/home/
Tamza, F. B., & Rajafi, A. (2018). Dakwah Jamaah Tablig dalam Membentuk Keluarga Sakinah. Aqlam: Journal of Islam and Plurality, 2(2). https://doi.org/10.30984/ajip.v2i2.521
Thalib, M. (2000). Ketentuan Nafkah Istri dan Anak. Irsyad Baitus Salam.
Ul Haq, M. (1980). An International Perspective on Basic Need. Finance and Development, 17(3), 11–14.
Ul Haq, M. (1995). Reflections on Human Development. Oxford University Press.
Yono, Y. (2019). Analisi metode Dakwah Jamaah Tabligh di Indonesia. Al-Hikmah: Jurnal Dakwah, 13(2), 99–216.
Zahwa, A. (2003). Buku Pintar Keluarga Sakinah. Kultumedia.
Zalnur, M., Japeri, J., Jaafar, A., & Thuwaiba, T. (2024). The Effects of Parenting in the Family of Jama'ah Tabligh toward Children's Social Quotient. International Journal of Islamic Studies Higher Education, 3(1), 1–21. https://doi.org/https://doi.org/10.24036/insight.v3i1.158
Zen, M. (2005). Membangun Masyarakat Memberdayakan Rakyat: Kajian Strategis Pembangunan Kesejahteraan Sosial dan Pekerjaan Sosial. Refika Aditama.
Diterbitkan
Cara Mengutip
Terbitan
Bagian
Lisensi
Hak Cipta (c) 2026 Muhibbuddin Muhibbuddin, Faisal Abdullah

Artikel ini berlisensiCreative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 International License.












